الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
451
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
اين دلالت دارد بر اين كه وى بسند ديگرى در مورد اين نامه ، دست يافته كه قسمتهايى از آن با آنچه در نهج البلاغه است تفاوت دارد بعنوان مثال در كنار توضيح اين جمله « الاوان امامكم قد اكتفى من دنياه بطمريه » مىنويسد : و در روايت ديگرى چنين آمده « قد اكتفى من الدنيا بطمريه و سد فورة جوعه بقرصيه لا يطعم الفلذة في حوليه الا فى يوم اضحيته » ملاحظه مىفرمائيد تفاوت بين اين جملات و آنچه در نهج البلاغه است زياد است ، همانطور كه گفتيم اين خود دليل است كه ابن ابى الحديد مدرك ديگرى غير از نهج البلاغه براى اين نامه در اختيار داشته است . ( شرح ابن ابى الحديد 1 ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - ج 16 ص 207 ج 16 ص 207 ) ( و مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 3 ص 373 تا 374 ج 3 ص 373 - 374 ) عثمان بن حنيف كيست ؟ عثمان بن حنيف از اصحاب پيامبر است او در جنگ احد و تمام نبردهاى بعد از آن شركت داشته است . او در زمان عمر بن خطاب مسئول رسيدگى بزمينهاى عراق و گرفتن خراجهاى آن سرزمين بود . پس از قتل عثمان ، على ( ع ) او را فرماندار بصره قرار داد . بعد از آنكه طلحه ، زبير و عايشه ببصره رفتند ، او را از بصره بيرون كردند . سپس هنگامى كه امام ( ع ) در جنگ جمل پيروز شد عبد اللّه ابن عباس را والى قرار داد . و عثمان همراه آن حضرت بكوفه آمد و ساكن كوفه شد . وى همچنان در كوفه بود . و در زمان معاويه از دنيا رفت . ( اسد الغابه جزء 3 ص 371 ) ( 484 . ) فدك چه بود و چه شد ! ؟ فدك آن چنان كه مورخان نوشتهاند ، قريهء آبادى بوده ، در حدود 140